DİALLI SAHƏSİNİN YANAR ŞİSTLƏRİNİN FİZİKİ VƏ KİMYƏVİ TƏHLİLİ
Xülasə
Azərbaycanın İsmayıllı rayonundakı Dialla yatağından götürülmüş yanar şistlər təhlil edilmişdir. Yanar şistlərin geokimyəvi tədqiqatları, o cümlədən kerogenin mərhələli termiki analizi göstərmişdir ki, üzvi maddənin (ÜM) əsas hissəsi 300–500°C temperatur intervalında çevrilməyə məruz qalır. Piroliz nəticələri göstərir ki, ilkin mərhələdə neftəbənzər maddələrin (bitum) və pirogen suyun əmələ gəlməsi baş verir; temperatur artdıqca qaz əmələgəlmə prosesi gedir, son mərhələdə isə karbonun formalaşması prosesi baş verir. Əldə edilmiş nəticələr Dialla yatağının yanar şistlərinin yetkinliyini nümayiş etdirir.
Açar sözlər: kerogen, bitum, piroliz, termoliz, Diallı, kömürləşmə
İstifadə olunmuş ədəbiyyat:
1. Али-Заде А.А., Ахмедов Г.А., Зейналов М.М. 1962. Горючие сланцы Азербайджана. АНХ, № 1, с. 5-8.
2. Султанов Р.Г. 1948. Горючие сланцы Юго-Восточного Кавказа и геологические условия их распределения. Фонд ИГНАНА, 143 с.
3. Алиев Ад.А., Белов И.С., Алиев Г-М.А. 2000. Горючие сланцы миоцена Азербайджана. АНХ, № 5, с. 7-10.
4. Əliyev Ad.A., İbadzadə A.C., Abbasov O.R. və b. Yanar şistlərdə üzvi maddələrin əmələgəlmə dinamikası. ANT, 2014, № 07-08, s/ 37.
5. Алиев Ад.А., Аббасов О.Р., Ибадзаде А.Д., Мамедова А.Н. 2018. Органико-геохимические исследования горючих сланцев Прикаспийско-Губинского района (Азербайджан). ISS№1682-72IX. Минеральные ресурсы Украины. № 3.